NHỚ MẸ CHIỀU ĐÔNG

(Trích từ tập "Tầm xuân nhớ nắng", NXB Văn học, 2013)

GS.NGND.Hà Minh Đức Mưa rơi trên lối nhỏ Mưa bay ngoài cánh đồng Không gian thu về bên bếp lửa Con ngồi nhớ mẹ chiều đông Tuổi thơ đi qua trong lo âu Những tháng ngày trải ngoài mưa gió Mẹ chăm cho con chiếc mũ đội đầu Tấm áo nhỏ mang hơi lửa ấm Con lớn lên trái tim biết nói Lời thương tha thiết với lời yêu Giọt máu hồng con dâng tặng mẹ

Ánh mắt nồng nàn con gửi cho em Nhớ mẹ những ngày đông Lòng se lại trong chiều lạnh giá Ngoài mưa gió cỏ cây nghiêng ngả Như một đời mẹ vất vả lo toan. Cho dù cuộc sống chẳng vẹn toàn Số phận theo con đè nặng Con vẫn một lòng ơn mẹ Nguyện cầu đời mẹ bình an...

12.2010

**Lời bình** Nỗi nhớ mẹ được khởi phát vào một thời điểm khá đặc biệt: Chiều mùa đông có mưa rơi...Trời mùa đông thường rất lạnh, chiều về có mưa rơi trời lại càng lạnh hơn. Không gian của nỗi nhớ được tác giả ghi lại như qua ống kính của người chụp hình, đi từ gần (mưa rơi trên lối nhỏ) đến xa (mưa bay ngoài cánh đồng), rồi lại về gần (thu về bên bếp lửa). Và đến khi ngồi bên bếp lửa, nỗi nhớ mẹ cứ như một cuốn phim quay chậm lần lượt hiện về trong tâm trí, trong hồi ức của tác giả. Tác giả thả hồn mình về thời thơ ấu với "những tháng ngày trải ngoài mưa gió" và phải "đi qua trong lo âu". Đó là một tuổi thơ không hẳn là "dữ dội", nhưng để kiếm tìm được sự thanh thản và yên bình thì không mấy dễ dàng. Những chữ "trải ngoài mưa gió", "đi qua trong lo âu" đã nói được

khá rõ những điều này. Nhưng trong hoàn cảnh ấy, mẹ đã lo toan tất cả cho con, từ "chiếc mũ đội đầu" đến "tấm áo nhỏ mang hơi lửa ấm". Sự chăm chút của mẹ, hơi lửa ấm của tình mẹ hẳn đã làm vợi đi những lo âu của con trong những ngày thơ ấu ấy...

Đến lúc trưởng thành, tác giả chọn một cách nói rất hình tượng và giàu sự liên tưởng: "con lớn lên trái tim biết nói, lời thương tha thiết với lời yêu"...Được lớn lên trong sự chăm lo, dưỡng dục của mẹ, đến tuổi trưởng thành, tác giả đã dành những cái quý giá nhất mà mình có được để dâng tặng mẹ và gửi cho em, như một cách để đáp đền công sinh thành của mẹ và sự thương yêu đối với em. Tấm lòng "hiếu đễ" được ghi nhận như một "nét son" trong những dòng thơ của tác giả...

Thế rồi, chiều đông lại gọi về nỗi "nhớ mẹ những ngày đông"...Tác giả dùng hình ảnh "cỏ cây nghiêng ngả" chống đỡ ngoài mưa gió để so sánh với hình ảnh mẹ "một đời vất vả lo toan". Cái khó khăn, khắc nghiệt mà cây cỏ phải chống đỡ với gió táp mưa sa bao nhiêu để tồn tại, thì cũng là bấy nhiêu để thấy rõ "khi bão mới hay cây cỏ cứng", và cũng là để thấy mẹ đã phải gồng mình chống chọi với những sóng gió của cuộc sống như thế nào để chèo lái và trụ vững giữa trường đời...Lòng mẹ "se lại trong những chiều lạnh giá", nhưng phải chăng cũng chính là lòng con "se lại" trong chiều đông này khi nhớ về những ngày đông mẹ đã trải qua trong những tháng năm nào...

Khổ thơ kết bài viết thật dung dị:

Cho dù cuộc sống chẳng vẹn toàn

Số phận theo con đè nặng

Con vẫn một lòng ơn mẹ

Nguyện cầu đời mẹ bình an...

Tác giả nhận chân một lẽ thường trong cuộc sống rằng ai cũng có số phận của riêng mình và nó cũng đi theo những con đường rất riêng, có khi suôn sẻ, vẹn toàn, có khi lại không được như mong ước. Tác giả như thầm nói với mẹ rằng dù "số phận theo con đè nặng", nhưng không hề oán trách gì ai, mà chỉ một lòng biết ơn mẹ đã cho mình một cuộc sống hiện hữu ở thế gian này và luôn "nguyện cầu đời mẹ bình an"...Những dòng thơ tự do với những ngôn từ giản dị, nhẹ nhàng, thủ thỉ như lời kể chuyện theo một cấu tứ khá mạch lạc, đã thể hiện được sự thẳm sâu trong nỗi nhớ mẹ, thấm đậm tình mẫu tử, rất đáng để cho người đọc suy ngẫm về "Đạo Hiếu" ở đời...