Tuyển tập văn
NHỚ THÁNG TƯ
Nguyễn Minh Khang
Đồng đội ơi ! Tháng tư về Xôn xao quá ôi những ngày để nhớ Cái ngày ấy đời ta qua một nửa Một nửa chiến tranh, một nửa hào hùng. Đã qua đi cơn sốt rét giữa rừng Tăng võng ba lô cất làm kỉ niệm Tiếng tắc kè dần quên đi tiếng đếm Một, hai, ba ngày nắng, ngày mưa. Còn bạn bè nằm lại cánh rừng xưa Vắng hương khói, biết bao giờ gặp lại...
Nhòa vết tích cho những người chờ đợi Sưởi ấm hương hồn dù mảnh xương khô. Hãy nhớ về một quãng thời xưa Thời gian khổ, đạn bom, máu lửa Mỗi năm qua đi, tháng tư thêm lần nữa Đừng ai quên rạo rực ngày này ? Dù vội vàng cũng dừng lại phút giây Thắp lại nén hương tìm bạn bè đã khuất Nhớ lại cánh rừng nằm gai nếm mật Một thời chiến tranh bom đạn lấp vùi. Chiến tranh lùi xa, đời đã già rồi Một nửa đời trai cho mùa súng đạn
Một nửa hòa bình nhớ về bè bạn Nhớ về thời xa sốt rét rau rừng. Ba mươi tháng tư ngày ấy vui chung Người nằm xuống chúc linh hồn yên nghỉ Người còn sống đừng quên đi quá khứ Dù hôm nay ngày ấy đã xa rồi...
**Lời bình* Tháng tư đối với mỗi người dân Việt Nam là tháng để nhớ...Tháng tư đến làm trỗi dậy trong kí ức mỗi con người những cảm xúc buồn vui, làm sống lại những giờ phút hào hùng khi tin chiến thắng từ khắp các mặt trận phía Nam được đài phát thanh dồn dập đưa về...Và rồi, cái tất yếu phải đến đã đến: Sau 55 ngày đêm, đoàn quân "thần tốc" và "táo bạo" đã tiến vào giải phóng Sài Gòn, dinh luỹ cuối cùng của Ngụy quyền, và cũng là giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước... "Nhớ tháng tư*" của Nguyễn Minh Khang cũng chảy theo những dòng kỉ niệm, những hồi ức như vẫn thường thấy, nhưng ở đây có những nét rất riêng. Mở đầu bài thơ là tiếng gọi "đồng đội", muốn nhắc rằng tháng tư đã về; "đồng đội" ấy hẳn là có người còn, người mất, nhưng họ đều có chung cái
"xôn xao" của "những ngày để nhớ": "Cái ngày ấy đời ta qua một nửa/ Một nửa chiến tranh, một thời hào hùng"...
Sau những tiếng gọi "đồng đội" là sự ùa về của những kỉ niệm, những nỗi nhớ. Tác giả "nhớ về" cả "một quãng thời xưa" với những cơn sốt rét rừng, những tiếng tắc kè, những ngày nắng, ngày mưa, những ngày đạn bom, máu lưả đã từng nếm trải...vốn đã khắc sâu trong tâm khảm, nay cứ như lần lượt gọi nhau về. Rồi tác giả "nhớ lại": "cánh rừng nằm gai nếm mật", nhớ "bạn bè nằm lại cánh rừng xưa, vắng hương khói biết bao giờ gặp lại"... Đó là những nỗi nhớ đầy khắc khoải, đầy băn khoăn, bởi lẽ tác giả chẳng bao giờ còn được gặp lại những đồng đội ngày xưa, vì rằng "chiến tranh đã lùi xa" và "đời đã già rồi"!...
Nỗi băn khoăn, khắc khoải của tác giả là hiện hữu, được nhắc lại nhiều lần qua những dòng thơ với những chữ "Một nửa": - Một nửa chiến tranh, một thời hào hùng, - Một nửa đời trai cho mùa súng đạn, - Một nửa hoà bình nhớ về bè bạn. Cái "một nửa" ở hai dòng thơ trước là tác giả có chung với đồng đội, nhưng ở dòng thơ sau thì chỉ có riêng ở nhà thơ. Cái "một nửa" này trĩu nặng hồn tác giả, nó day dứt khôn nguôi. "Một nửa" mà người đọc cảm thấy cứ như là tất cả...
Nhớ là để đừng quên. Tác giả rất tỉnh táo để nhận ra rằng: "Mỗi năm qua đi, tháng tư thêm lần nữa", và "Dù hôm nay ngày ấy đã xa rồi", thì tác giả vẫn nhắc những người còn sống rằng: - Đừng ai quên rạo rực ngày này, - Người còn sống đừng quên đi quá khứ. Tác giả nhắc mọi người mà cũng như là để nhắc chính mình là: "Đừng quên", hay đúng hơn là: Không được quên! Vậy thì, dù đi đâu về đâu, mỗi người còn sống, đang được hưởng hoà bình hôm nay cũng cần biết "dừng lại phút giây" để "thắp lại nén hương tìm bạn bè đã khuất". Đó cũng chính là những "nén tâm nhang" cầu chúc cho linh hồn của những người đã hi sinh cho mảnh đất này được thanh thản nơi vĩnh hằng và luôn về phù hộ cho non sông, đất nước được bằng an, bền vững...
Nhớ tháng tư là một nỗi nhớ cháy ruột, cháy lòng của Nguyễn Minh Khang, nhưng đọc những dòng thơ này trong những ngày Tháng tư rực lửa, thì nỗi nhớ rất riêng của nhà thơ dường như đã biến thành cái chung rồi ! Bởi lẽ, nhà thơ đã nói hộ được cho nhiều người về nỗi nhớ ấy...
Mong sao nỗi nhớ này như là một "Nỗi nhớ màu đỏ" để xứng với những "Cuộc chia li màu đỏ" ngày xưa, để luôn bừng sáng lên trong tâm trí mỗi người dân Đất Việt : Lòng biết ơn vô hạn đối với các Anh hùng, Liệt sĩ đã bỏ mình vì Hòa bình, Độc lâp, Tự do cho Tổ quốc, cho Nhân dân !...
15 tháng tư, 2010